?

Log in

No account? Create an account

11 Снж 2017, Пан, 21:55
23. Слухаюць сосны спевы пташкі зязюлі тысячагоддзі…

23.
***
Слухаюць сосны
спевы пташкі зязюлі
тысячагоддзі…

1666 год

しばし間も
待つやほととぎす
千年
しばしまもまつやほととぎすせんねん
shibashi ma mo / matsu ya hototogisu / sen nen or
нейкі час чакаць / сасна зязюля / тысячу гадоў прысвячаць
待つや – [matsu ya] – чакаць /сосны
ほととぎす- [hototogisu] – зязюля


• Паводле выдання 中村俊定校注『芭蕉俳句集』, 岩波文庫, 東京: 岩波書店, 1970 年. Сюндзё Накамура (рэд.) «Басё хайку сю» (Зборнік хайку Басё), Токіа: Іванамі-сётэн, 1970.

***
сколько сотен раз
дожидалась ты, сосна,
песен кукушки?
(перевод Дмитрия Смирнова)

***
Тисячу вже літ
Цих пісень зозулиних
Певно, я чекав.
(переклад Володимира Панченко)


01 Снж 2017, Пят, 10:33
Чорная котка на аснежаным даху...

Чорная котка
на аснежаным даху,
халодны ранак.

29 Ліс 2017, Сер, 18:10
14. Божа, пачакай, не гані вятрыскі, дай вясне красаваць.

14.
***
Божа, пачакай,
не гані вятрыскі, дай
вясне красаваць.

1667 год

なつちかし
其口たばへ
花の風

夏近しその口たばへ花の風
なつちかしそのくちたばへはなのかぜ
natsu chikashi / sono kuchi taba e / hana no kaze
лета блізка / завязвай свой рот / вецер кветак

У Японіі бог ветру Фудзін хавае вятрыска ў торбе. У вершы паэт звяртаецца да бога не развязваць торбу з вятрыскамі і даць мажлівасць даўжэй насалоджвацца прыгажосцю вясновага красавання.
Кандзі:
夏 [なつ] natsu — лета

近し [ちかし] chikashi — блізка

口 [くち] kuchi — рот, мова

лето близится —
ветер, затаись в мешке,
не губи цветы.
(перевод Дмитрия Смирнова)

***
Літо, не барись:
Торбу з вітром зашморгни,
Квіти порятуй!
(переклад Володимира Панченко)

28 Ліс 2017, Аўт, 11:09
6. Пустазелле і дзядоўнік пры дарозе -- кветкі жабрака.

6.
***
Пустазелле і
дзядоўнік пры дарозе --
кветкі жабрака.

1666 год
***
花は賤の
めにもみえけり
鬼莇
はなはしずのめにもみえけりおにあざみ
hana wa shizu no / me ni mo mie keri / oniazami
што, кветкі жабракоў / іх вочы ўяўляюць / прывід дзядоўнік

Кандзі:
花 [はな] hana— кветка
賎 [しず] shizu —жабрацтва, бядота, знявага,
目 [め] me —погляд, вопыт,
見え [みえ] mie — з’яўляцца, захапленне,
鬼 – [おに] oni — прывід, пярэварацень,
薊 – [あざみ] azami — чартапалох, дзядоўнік (Cirsium)
Упершыню выдадзена ў зборніку “Сірін-кінгоку-сю” у 1679 годзе.

***
и для бедняка
в поле найдётся цветок —
демон-репейник
(перевод Дмитрия Смирнова)

***
Квіточку малу
Пильно роздивляэться
Велетень-вудяк.
(переклад Володимира Панченко)

27 Ліс 2017, Пан, 19:14
11. Снег ператварыў галінкі вярбы ў цукровыя палачкі.

11.
***
Снег ператварыў
галінкі вярбы ў цукро-
выя палачкі.

1667 год

餅雪を
しら糸となす
柳哉
もちゆきをしらいととなすやなぎかな
mochi yuki wo / shiraito to nasu / yanagi kana
моці (рысавы пірог) са снегу/ белыя ніткі ў выглядзе / вярба, як, што

Кандзі:
餅 - もち - mochi — моці; салодкія рысавыя аладкі (святочная страва).
雪 – ゆき - yuki - снег
白 - しろ - shira — белы; нявіннасць
糸 - いと - ito — нітка, лёска
柳 - やなぎ - yanagi — вярба
哉 - かな - kana — як, што, пытальнік;.

Упершыню выдадзена ў анталогіі “Дзоку-яманіа” у 1668 годзе.
***
лепёшки снега
превратят ветви ивы
в белую лапшу
(перевод Дмитрия Смирнова)
***

Сніг густый вербі
Колобками білими
Косы обліпив.
(переклад Володимира Панченко)

23 Ліс 2017, Чац, 16:34
3. Срэбная поўня гасцінна запрашае ў дом адпачынку.

***
Срэбная поўня
гасцінна запрашае,
час адпачынку.

1663 год.

***
月ぞしるべ
こなたへ入せ
旅の宿
***
つきぞしるべこなたへいらせたびのやど
tsuki zo shirube / konata e irase / tabi no yado
Упершыню выдадзена ў зборніку «Саёнонакаяма-сю» («У гарах Саё-но Накаяма», 1664) пад імем Мацуа Мунэфуса.
Літаральна
つきぞしるべ -- [tsuki zo shirube] поўня , месяц, гід, знак, сімвал,
こなたへいらせ -- [konata e irase] хадзі сюды, увайдзі ж
たびのやど -- [tabi no yado] дом адпачынку, падарожжа ў гатэль

***
Луна — путеводный знак —
Просит: «Сюда пожалуйте!»
Дорожный приют в горах.
(перевод Веры Марковой)

***
луна тебя ведёт,
путник, загляни сюда —
дорожный приют
(перевод Дмитрия Смирнова)

***
Луна-проводник
Зовет: "Загляни ко мне".
Дом у дороги.
(перевод Мирослава Адамчика)

***
Місяць показав
До заїзду шлях тобі:
“Прошу , відпочинь!”
(переклад Володимира Панченко)

23 Ліс 2017, Чац, 13:45
Блакітніца

А ў нас за вакно...
Павесіў шматок сала -- частавацца прылятаюць сінічкі і блакітніцы...

11 Ліс 2017, Суб, 12:25
2. Старая сліва так хораша квітнее помніць маладосць.

2.

***
Старая сліва
так хораша квітнее
помніць маладосць.

1664 год.

姥櫻
さくや老後の
思ひ出

うばざくらさくやろうごのおもいいで
ubazakura / saku ya rōgo no / omoiide

Упершыню выдадзена ў зборніку «Саёнонакаяма-сю» («У гарах Саё-но Накаяма», 1664) пад імем Мацуа Мунэфуса.
Іерогліфы кандзі 姥櫻 – [uba zakura] -- старая сліва, сугучны 姥 -- [uba] старая кабета, або старая прыгажуня.
Літаральна:
姥 -- [uba] — старая кабета
桜 -- [zakura] — сакура; сліва
姥桜 -- [ubazakura] — старая прыгажуня, або старая сліва
さくや -- [saku ya] -- учора ўвечары
老後 -- [rōgo no] — шмат гадоў таму
思 -- [omoi] — думаць
出 -- [ide] — выхад, пачатак, з’яўленне
思ひ出 -- [omoiide] — успамінаць, памятаць

***
хоть немолода,
сакура опять цветет
в память о былом
(перевод Дмитрия Смирнова)
***
Слива старая,
но как цветёт! Всё молодость
вспоминает…
(перевод Мирослава Адамчика)

***
Хай вона стара –
Знов ця вишня розцвіла
В пам’яць юних літ.
(переклад Володимира Панченко)

08 Ліс 2017, Сер, 13:10
1. На календары стары год ці новы? А ў паветры –вясна!

***
На календары
стары год ці новы? А
ў паветры –вясна!

1662 год

***
春や来し
年や行けん
小晦日
(はるやこし としやゆきけん こつごもり)
haru ya koshi / toshi ya yuki ken / kotsugomori
літаральна:
Вясна — прыйшла
год — сыходзіць адначасова / «другі апошні дзень»,
зіма, Новы год.

***
Чи прийшла весна,
Чи скінчився рік старий?
Новорічні дні…
(переклад Володимира Панченко)
***
На календаре
Старый, Новый год? Ну а
за окном – весна!
(перевод Мирослава Адамчика)
***
пришла ли весна
или год ушёл? — второй
из последних дней
(перевод Дмитрия Смирнова)

春 = はる = haru — вясна
年 = とし = to shi — год, узрост
晦日 = つごもり = tsugo mori — апошні дзень месяца
Адно з першых хайку Басё, напісанае ва ўзросце 18 гадоў, у канцы 1662 году.
У вершы гаворыцца пра “другі апошні дзень” – 29 дзень 12-га месяца месяцавага календара.

Тандзаку (短冊) — папера 36 см. на 6 см., аўтограф Басё

07 Ліс 2017, Аўт, 00:31
На дрэве сухім варона сцішылася ...

***
かれ朶
に烏のとまりけり
秋の暮

kareeda ni / karasu no tomari keri / aki no kure

***
На дрэве сухім
варона сцішылася
восеньскі вечар.

1681 год

***
Самая чароўная хайку Басё.
Упершыню выдадзена ў зборніку “Пустэча” (Arano (Wasteland) 1689 год.
Семантыка Іерогліфа кандзі 烏 ( karasu ) у першым значэнні -- варона (Corvus).
( かれえだにからすのとまりけりあきのくれ ) хірагана

Літаральны пераклад:

かれ朶 kareeda ni (на голай галіне )
に烏の karasu no (вароны ) とまりけり tomari keri (прыпынак на шляху)
秋aki (восень) の暮 no kure (цемра)

Лічыцца, што Басё сем гадоў працаваў над гэтым хайку.

Некалькі іншых вядомых перакладаў знакамітага хайку на беларускую, украінскую і расейскую мовы:

***
На ссохлым суку крумкач
нанач знайшоў прытулак.
Глухая восень.

(пераклад Алеся Разанава)

***
Вечір восени…
На суху галузку сів
Ворон-одинак.

(переклад Володимира Панченко)

***
На мёртвой ветке
Чернеет ворон.
Осенний вечер.

( Перевод Константина Бальмонта )

***

На голом суку
примостилась под вечер ворона –
кончается осень...

( Перевод Александра Долина )

***

На голой ветке
ворон сидит одиноко.
Осенний вечер.

( Перевод Веры Марковой )

***

«На вѣтви увядшей
Ворона сидитъ
Въ этотъ вечеръ осеннiй.»

( Перевод У. Дж. Астона/В. Мендрина )

**

Каркая, воронъ
Къ ночлегу уселся
На вѣтку сухую.

( Перевод Г. А. Рачинского )

***
на сухую ветвь
присела под вечер ворона —
сумрак осенний.

( Перевод Д. Смирнова-Садовского )

***
На чёрной ветке
ворон расположился.
Осенний вечер.

(Перевод Мирослава Адамчика)




Малюнак Марыкава Кёрыку (1656–1715) каліграфія Мацуа Басё: Варона на сухім дрэае ≪枯枝に≫ 画賛, 許六画, 芭蕉筆
Painting by Morikawa Kyoriku (1656-1715), the calligraphy by Matsuo Basho (1644-1694).

10 most recent